Nghi thức thăm đền và chùa ở Nhật: hướng dẫn chi tiết cho người mới

Rửa tay ở temizuya: thanh tẩy trước khi diện kiến

Gần lối vào luôn có temizuya (hay chozuya) – bồn nước đá với những chiếc gáo tre. Trình tự chuẩn, tất cả chỉ với một gáo nước:

1. Cầm gáo bằng tay phải, múc nước, rửa tay trái.
2. Chuyển gáo sang tay trái, rửa tay phải.
3. Chuyển lại tay phải, đổ ít nước vào lòng bàn tay trái, súc miệng nhẹ (không chạm môi vào gáo), nhổ kín đáo xuống rãnh thoát.
4. Rửa lại tay trái, rồi dựng đứng gáo cho nước còn lại chảy xuống tráng cán, úp gáo về chỗ cũ.

Tuyệt đối không uống nước, không nhổ ngược vào bồn. Nếu bồn không có gáo (nhiều nơi chuyển sang vòi chảy sau đại dịch), chỉ cần hứng nước rửa hai tay là đủ.

Cách vái 2-2-1 ở đền thần đạo

Đến trước chính điện, nghi thức chuẩn gọi là "nhị bái, nhị phách thủ, nhất bái" – 2 vái, 2 vỗ tay, 1 vái:

1. Thả nhẹ tiền hương hoa vào hòm công đức (saisenbako). Đồng 5 yên được ưa chuộng nhất vì "go-en" đồng âm với "duyên lành"; số tiền không quan trọng, đừng ném mạnh.
2. Nếu có chuông lớn với dây thừng, rung chuông để "chào" kami.
3. Cúi sâu hai lần (khoảng 90 độ).
4. Vỗ tay hai lần, tay phải hơi thấp hơn tay trái, giữ hai bàn tay chắp lại và cầu nguyện thầm trong vài giây.
5. Cúi sâu một lần nữa rồi lui ra.

Lưu ý riêng: đền Izumo Taisha ở Shimane vỗ tay bốn lần – ngoại lệ nổi tiếng nhất. Ở chùa, thay toàn bộ phần vỗ tay bằng: thả tiền, chắp tay trước ngực, cúi đầu cầu nguyện im lặng, cúi chào rồi lui.

Thắp hương ở chùa và ý nghĩa làn khói

Trước chính điện nhiều chùa lớn có lư hương khổng lồ (jokoro). Mua một bó hương nhỏ (khoảng 100 yên), châm lửa, và nhớ không thổi tắt lửa bằng miệng – hơi thở bị coi là bất tịnh; hãy phẩy tay hoặc vẩy nhẹ cho lửa tắt, chỉ còn khói. Cắm hương vào lư rồi dùng tay khoát làn khói về phía mình: người Nhật tin khói hương chữa lành, khoát khói lên đầu cho trí tuệ minh mẫn, lên vai lưng cho sức khỏe. Ở Sensoji, cảnh du khách "tắm khói" quanh lư hương là một trong những hình ảnh đặc trưng nhất Asakusa.

Omamori và omikuji: mang phước lành về nhà

Omamori là túi gấm hộ mệnh bán tại quầy juyosho, mỗi loại một công dụng: học hành (gakugyo), bình an (yaku-yoke), tình duyên (en-musubi), an toàn giao thông (kotsu anzen)… Giá thường 500–1.500 yên. Quy tắc: không mở túi ra xem (phước sẽ "bay" mất), và sau khoảng một năm nên mang trả về đền chùa để hóa – nếu ở xa, giữ lại với lòng trân trọng cũng không sao.

Omikuji là quẻ bói giấy (100–300 yên): lắc ống lấy que số hoặc rút ngẫu nhiên. Quẻ tốt nhất là daikichi (đại cát), xui nhất là kyo (hung). Rút phải quẻ xấu? Đừng lo – hãy gấp lại và buộc lên giá dây hoặc cành cây trong khuôn viên, gửi vận rủi ở lại đền. Quẻ tốt thì mang về làm kỷ niệm. Nhiều đền lớn như Sensoji có omikuji song ngữ Anh – Nhật.

Giữ giọng nói nhỏ trong khuôn viên, hỏi trước khi chụp ảnh bên trong chính điện (nhiều nơi cấm), ăn mặc lịch sự khi vào các đền lớn và tôn trọng hàng lối những ngày lễ đông đúc. Nghi thức nghe qua có vẻ nhiều bước, nhưng làm một lần là nhớ – và cảm giác thực hiện đúng từng động tác giữa không gian nghìn năm tuổi thật sự khác biệt. Khi đã thuộc "bài", hãy chọn cho mình những ngôi đền chùa đẹp nhất nước Nhật để thực hành – gợi ý chi tiết có trong các bài viết tại blog OlaChill, hoặc để hướng dẫn viên bản địa dẫn bạn đi trong các tour Nhật Bản của OlaChill.