Sức hấp dẫn của Lễ hội Aomori Nebuta

Trở thành Hanebito — nhảy cùng đoàn diễu hành

Đây là điều làm Nebuta khác hẳn phần lớn lễ hội ở Nhật: bất kỳ ai cũng có thể tham gia làm Hanebito. Hanebito (跳人 — nghĩa đen là "người nhảy") là những người nhảy tưng tưng theo nhịp trống quanh các cỗ đèn, miệng hô "Rassera! Rassera!" — linh hồn náo nhiệt của lễ hội. Không cần đăng ký trước, không cần là người địa phương, không cần biết nhảy: điều kiện duy nhất là bạn phải mặc đúng bộ trang phục Hanebito truyền thống.

Thuê trang phục ở đâu và như thế nào?

Trang phục Hanebito gồm áo yukata trắng vắt gọn, dải khăn hồng, đai lưng, mũ hoa, kèm các phụ kiện nhỏ như chuông đeo. Bạn có thể thuê trọn bộ tại các cửa hàng cho thuê trong thành phố — nhiều cửa hàng kimono và cả một số trung tâm thương mại quanh khu trung tâm có dịch vụ này vào mùa lễ hội, thường kèm luôn dịch vụ mặc giúp (bộ đồ này tự mặc lần đầu khá lúng túng). Chi phí thuê trọn gói ước chừng vài nghìn yên. Vào những ngày cao điểm, tiệm cho thuê cũng đông, nên hãy đi thuê và mặc đồ từ chiều, đừng đợi sát giờ diễu hành.

Vài điều nên biết trước khi nhảy

• Hanebito nhập đoàn ở khu vực tập kết trước giờ xuất phát và nhảy theo đoàn suốt lộ trình. Bạn được tự chọn nhập vào một đoàn cho phép khách tham gia — cứ quan sát hoặc hỏi, người địa phương rất cởi mở với khách muốn nhảy cùng.
• Động tác cơ bản là nhảy chân sáo theo nhịp trống — nhìn mọi người xung quanh vài phút là bắt chước được. Không ai chấm điểm bạn cả; nhiệt tình mới là thứ được đánh giá cao.
• Nhảy liên tục vài tiếng là vận động nặng thật sự. Hãy ăn nhẹ trước, mang nước, và đi giày thể thao hoặc dép tabi chắc chân — chân trần hay dép lê là công thức của những vết phồng rộp.
• Trên người đừng mang theo đồ lỉnh kỉnh; gửi hành lý ở khách sạn hoặc tủ khoá trước khi nhập đoàn.

Cảm giác nhảy giữa đoàn, hai bên là hàng vạn khán giả, trước mặt là cỗ đèn khổng lồ rực sáng — mình chỉ có thể nói là: một khi đã làm Hanebito, bạn sẽ không muốn quay lại làm khán giả nữa.

Lịch chung của tuần lễ hội

Lễ hội diễn ra vào đầu tháng 8 hàng năm, kéo dài khoảng gần một tuần. Cấu trúc chung thường như sau (chi tiết từng năm bạn nên kiểm tra trên trang chính thức của lễ hội trước khi đi):

• Đêm khai mạc thường nhẹ nhàng hơn, với các Nebuta trẻ em và một phần các cỗ đèn lớn — đây lại chính là đêm dễ chịu nhất để xem nếu bạn ngại đông.
• Các đêm giữa lễ hội là những đêm diễu hành chính, đầy đủ các cỗ đèn lớn nhất — đông nhất nhưng cũng hoành tráng nhất.
• Ban ngày có các hoạt động trưng bày Nebuta và những buổi diễu hành ban ngày ở một số ngày nhất định, không khí khác hẳn ban đêm: bạn được ngắm gần các cỗ đèn dưới ánh sáng tự nhiên, thấy rõ từng nét vẽ, từng lớp giấy — rất đáng dành thời gian, đặc biệt cho người mê chụp ảnh chi tiết.
• Ngày cuối cùng là cao trào kiểu khác: các Nebuta xuất sắc được đưa lên thuyền diễu hành trên biển trong vịnh Aomori, trên nền màn bắn pháo hoa lớn khép lại lễ hội. Cảnh cỗ đèn rực sáng trôi trên mặt nước dưới pháo hoa là hình ảnh kết màn không thể Nhật Bản hơn.

Cách đi đến Aomori

Từ Tokyo, cách nhanh nhất là shinkansen tuyến Tohoku đến ga Shin-Aomori — mất khoảng hơn 3 tiếng — rồi chuyển tàu local một ga ngắn sang ga Aomori ở trung tâm. Khu diễu hành nằm trong tầm đi bộ từ ga Aomori. Nếu bạn có JR Pass hoặc các loại pass vùng Tohoku, chặng này được cover — rất đáng cân nhắc vì vé shinkansen chặng dài mua lẻ không rẻ.

Ngoài ra có thể bay đến sân bay Aomori rồi đi xe buýt vào trung tâm, hoặc đi xe buýt đêm từ Tokyo nếu muốn tiết kiệm — đổi lại là một đêm ngủ ngồi. Trong tuần lễ hội, mọi phương tiện đều đông hơn thường lệ; vé tàu, vé bay nên đặt sớm nhất có thể.

Một lưu ý khi ở trong thành phố những đêm diễu hành: nhiều tuyến phố trung tâm cấm xe, taxi khó bắt, nên tốt nhất là chọn chỗ ở đi bộ được tới lộ trình diễu hành và di chuyển hoàn toàn bằng chân.

Chỗ ở — bài toán khó nhất của Nebuta

Nói thẳng: khách sạn ở Aomori trong tuần lễ hội là "hàng hiếm". Phòng thường được đặt kín từ nhiều tháng trước, và giá có thể cao gấp nhiều lần ngày thường. Vài chiến lược thực tế:

1. Đặt cực sớm. Ngay khi bạn chốt ý định đi, hãy đặt phòng — chọn loại huỷ miễn phí để linh hoạt. Đây là điều bắt buộc, không phải lời khuyên xã giao.
2. Ở thành phố lân cận. Hirosaki, Shin-Aomori hoặc các thị trấn dọc tuyến tàu là phương án cứu cánh phổ biến: đêm xem diễu hành xong bắt tàu về. Nhớ kiểm tra giờ chuyến tàu cuối trong ngày lễ hội — đây là chi tiết sống còn.
3. Cân nhắc đi kiểu "đêm trắng". Một số người chọn xem diễu hành xong đi xe buýt đêm rời thành phố luôn. Mệt, nhưng tiết kiệm được khoản phòng đắt nhất năm.

Chi phí ước lượng cho một chuyến Nebuta

Để bạn dễ hình dung ngân sách (tất cả là ước lượng, đi kiểu tiết kiệm hay thoải mái sẽ xê dịch nhiều): vé tàu shinkansen khứ hồi Tokyo–Aomori mua lẻ vào khoảng trên dưới 35.000 yên (có pass sẽ lợi hơn hẳn); phòng nghỉ mùa lễ hội khoảng 10.000–30.000 yên mỗi đêm tuỳ hạng và tuỳ bạn ở Aomori hay thành phố lân cận; thuê trang phục Hanebito khoảng vài nghìn yên; ghế ngồi trả phí nếu muốn cũng tầm vài nghìn yên; ăn uống đồ lễ hội và đặc sản khoảng 3.000–5.000 yên mỗi ngày. Tổng thể, một chuyến 2–3 ngày từ Tokyo thường rơi vào khoảng 60.000–100.000 yên mỗi người — không rẻ, nhưng đây là kiểu trải nghiệm nhiều người sẵn sàng để dành cả năm cho nó.

Ăn gì ở Aomori?

Đi lễ hội mà bỏ qua đồ ăn là phí nửa chuyến đi. Aomori là thủ phủ táo của Nhật — nước ép táo, bánh táo ở đây ngon và rẻ đến mức bạn sẽ muốn xách cả lốc về. Thành phố cảng nên hải sản cũng là thế mạnh: khu chợ gần ga nổi tiếng với kiểu cơm hải sản tự chọn, bạn mua phiếu rồi đi từng quầy tự "build" bát cơm với sashimi mình thích. Dọc các phố lễ hội, hàng quán yatai bán đủ món ăn chơi mùa hè — yakisoba, gà rán, kakigori đá bào — cứ đói là có cái nhét bụng. Món địa phương như mì miso curry sữa nghe tên hơi lạ nhưng là niềm tự hào của người Aomori, thử một lần cho biết.

Mẹo tránh đông và lỗi người mới hay mắc

• Đến trước giờ diễu hành đủ sớm nếu xem chỗ miễn phí — sát giờ mới ra thì chỉ còn hàng thứ ba, thứ tư trở đi.
• Đừng chỉ xem một đêm chính rồi về. Nếu lịch cho phép, ở lại thêm để xem cả ban ngày và đêm cuối trên biển — ba trải nghiệm khác nhau hoàn toàn.
• Đặt phòng muộn là lỗi số một, không cần bàn thêm.
• Mặc đồ sai. Đêm hè Aomori vẫn có thể mát hơn Tokyo, và bạn sẽ đứng hoặc nhảy nhiều giờ liền — giày êm, đồ thoáng, mang theo áo mỏng.
• Không giữ vệ sinh chung. Người Nhật xem xong tự dọn rác quanh chỗ mình; hãy làm y như vậy — mang theo một túi đựng rác nhỏ là thói quen đẹp.
• Bỏ lỡ khoảnh khắc vì mải quay phim. Đã nói ở trên nhưng đáng nhắc lại lần nữa.

Kết hợp Nebuta với gì quanh vùng?

Đầu tháng 8 là mùa lễ hội của cả vùng Tohoku, và các thành phố quanh Aomori cũng có hội đèn riêng đầy cá tính: Hirosaki có lễ hội Neputa với những cỗ đèn hình quạt uy nghiêm, Goshogawara có Tachineputa — những tháp đèn dựng đứng cao ngất. Sức khoẻ tốt và ham vui, bạn hoàn toàn có thể "chạy sô" hai, ba lễ hội trong vài ngày bằng tàu địa phương. Ngoài mùa lễ hội, Aomori còn có bảo tàng dành riêng cho Nebuta ngay gần ga — nơi trưng bày các cỗ đèn thật quanh năm — là điểm đáng ghé nếu bạn đến Aomori trái mùa hoặc muốn ngắm Nebuta thật gần trong yên tĩnh.

Nếu có thêm một hai ngày, thiên nhiên quanh Aomori cũng rất đáng: hồ Towada và suối Oirase xanh mát là cung đường mùa hè kinh điển của vùng.

Câu hỏi thường gặp

Lễ hội Nebuta diễn ra khi nào? Đầu tháng 8 hàng năm, kéo dài khoảng gần một tuần tại thành phố Aomori. Ngày giờ chi tiết từng năm bạn nên xem trên trang chính thức của lễ hội trước khi đặt vé.

Xem miễn phí có được không hay phải mua vé? Hoàn toàn xem miễn phí được — dọc lộ trình có rất nhiều chỗ đứng tự do. Ghế trả phí chỉ là lựa chọn cho ai muốn ngồi thoải mái và chắc chắn có tầm nhìn đẹp.

Người nước ngoài có được nhảy Hanebito thật không? Thật. Chỉ cần mặc đúng trang phục Hanebito (thuê tại các cửa hàng trong thành phố) là bạn được nhập đoàn nhảy cùng, không cần đăng ký trước. Đây chính là trải nghiệm đáng giá nhất của lễ hội.

Đi với trẻ nhỏ có ổn không? Ổn, nhưng nên chọn ghế trả phí hoặc chỗ đứng thoáng, tránh các điểm chen chúc; mang theo nước và đồ bịt tai cho bé nếu bé nhạy cảm với tiếng trống lớn. Ban ngày có diễu hành Nebuta trẻ em, không khí nhẹ nhàng hợp gia đình hơn.

Không đặt được phòng ở Aomori thì sao? Tìm phòng ở các thành phố lân cận dọc tuyến tàu như Hirosaki rồi đi tàu về trong đêm — nhớ kiểm tra kỹ giờ tàu cuối. Hoặc cân nhắc phương án xe buýt đêm.

Trời mưa lễ hội có diễn ra không? Mưa nhỏ thì diễu hành thường vẫn diễn ra, các cỗ đèn có thể được phủ nilon bảo vệ. Thời tiết xấu nghiêm trọng thì lịch có thể thay đổi — hãy theo dõi thông báo chính thức của ban tổ chức trong ngày.