Từ Karuizawa toả đi: 2–3 ngày mùa thu qua Kusatsu, Asama và đèo Usui

Nếu bạn từng đi Karuizawa mùa thu theo kiểu "sáng đi tối về" từ Tokyo, chắc bạn cũng có cảm giác giống mình lần đầu: đẹp thì đẹp thật, hồ Kumoba đỏ rực, phố Kyu-Karuizawa thơm mùi bánh nướng, nhưng cứ thấy thiêu thiếu. Kiểu như mới ăn xong món khai vị thì đã phải đứng dậy ra về. Bởi vì Karuizawa vốn không phải là một điểm đến đứng một mình — nó là cánh cửa mở vào cả một vùng cao nguyên quanh núi Asama, nơi mùa thu kéo dài và đậm hơn bất cứ chỗ nào bạn với tới được trong một giờ Shinkansen từ Tokyo.

Cái hay là từ ga Karuizawa, bạn có thể toả đi bốn hướng rất khác nhau: lên phía bắc là Kusatsu Onsen — thị trấn suối nước nóng nghi ngút khói mà đường bus đi qua đúng đoạn rừng lá đỏ đẹp nhất; giữa đường là Onioshidashi, biển đá nham thạch đen kịt dưới chân núi lửa Asama; xuống phía đông là Yokokawa với tuyến di sản đường sắt vượt đèo Usui; còn phía tây thì chỉ cần ngồi thêm một đoạn Shinkansen là tới Nagano và chùa Zenkoji hơn nghìn năm tuổi.

Bài này mình sẽ gợi ý cách ghép các tuyến đó thành một hành trình 2–3 ngày mùa thu hợp lý — đi hướng nào trước, ngủ đêm ở đâu, và những chỗ nào đáng bỏ công. Không phải kiểu liệt kê điểm đến, mà là thứ tự thực tế mình đã đi và thấy trơn tru, đỡ phải vác vali ngược xuôi.

Vì sao nên lấy Karuizawa làm "trạm trung tâm" mùa thu

Karuizawa nằm ở độ cao khoảng 1.000 mét, nên lá đổi màu sớm hơn Tokyo cả tháng — thường rộ vào khoảng cuối tháng 10 đến giữa tháng 11, tuỳ năm. Nhưng quan trọng hơn cho việc lên lịch trình: đây là điểm giao thông hiếm hoi ở vùng này vừa có Shinkansen (tuyến Hokuriku, từ Tokyo khoảng hơn 1 tiếng), vừa có bus đường núi đi Kusatsu, vừa có bus và đường mòn đi xuống Yokokawa phía Gunma.

Nghĩa là bạn có thể đến Karuizawa buổi sáng, gửi vali ở ga hoặc khách sạn, chơi cả ngày, rồi hôm sau toả đi hướng khác mà không cần quay lại Tokyo. Mùa lá đỏ, cái "không cần quay lại Tokyo" này quý lắm — vì tàu xe cuối tuần đông, và mỗi lần di chuyển ngược là mất nửa buổi ngắm cảnh.

Một điểm nữa ít người để ý: Karuizawa có đủ dải chỗ ở, từ guesthouse bình dân gần ga đến resort trong rừng, nên đêm đầu tiên ngủ ở đây rất dễ xoay xở. Còn đêm thứ hai, mình sẽ thuyết phục bạn ngủ ở Kusatsu — lý do ở phần dưới.

Bốn tuyến lân cận đáng ghép với Karuizawa

Kusatsu Onsen — chuyến bus đường núi đáng tiền nhất mùa lá đỏ

Từ ga Karuizawa có bus của hãng Kusakaru Kotsu chạy thẳng lên Kusatsu Onsen, mất khoảng một tiếng rưỡi. Nghe thì chỉ là một chuyến bus, nhưng mùa thu, đoạn đường này tự nó đã là một "điểm tham quan": xe leo dần qua Naka-Karuizawa, Kita-Karuizawa, men theo sườn núi Asama, hai bên là rừng thông xen rừng lá rộng đang chuyển vàng chuyển đỏ. Bạn nên cố ngồi phía bên trái xe chiều đi lên để nhìn về phía núi — không phải lúc nào cũng chọn được chỗ, nhưng đáng để lên xe sớm.

Kusatsu thì khỏi phải giới thiệu nhiều với người mê onsen: nguồn nước nóng tự phun thuộc loại dồi dào nhất Nhật Bản, nước chua và nóng đến mức người ta phải nghĩ ra nghi thức yumomi — khuấy nước bằng ván gỗ vừa hát vừa đảo — để hạ nhiệt mà không pha loãng. Trung tâm thị trấn là Yubatake, "ruộng nước nóng" bốc khói nghi ngút giữa phố, tối đến lên đèn vàng, hơi nước quyện với khí lạnh mùa thu, đứng nhìn thôi đã thấy đáng chuyến đi.

Mùa thu ở Kusatsu có một chỗ mình đặc biệt thích: Sainokawara, công viên đá phía tây thị trấn, nơi nước nóng chảy thành suối len giữa các tảng đá, xung quanh là lá đỏ. Cuối công viên có rotenburo (bể tắm lộ thiên) rất rộng — ngâm mình trong nước nóng, nhìn lên tán lá momiji, gió núi thổi qua mặt, kiểu trải nghiệm mà ảnh chụp không bao giờ truyền tải nổi.

Onioshidashi — biển đá núi lửa dưới chân Asama

Nằm đúng trên tuyến bus Karuizawa – Kusatsu (bus có điểm dừng riêng), Onioshidashi là dấu tích của trận phun trào núi Asama năm 1783 — một trong những thảm hoạ núi lửa lớn nhất lịch sử Nhật. Dòng nham thạch năm đó đông cứng lại thành cả một biển đá đen lởm chởm trải dài, người xưa nhìn cảnh này mà đặt tên là "Onioshidashi" — đại ý là nơi quỷ đẩy đá ra.

Mùa thu, tương phản ở đây rất "đã mắt": đá đen, cây bụi lá đỏ vàng mọc chen trong kẽ đá, và phía sau là chóp núi Asama vẫn thường xuyên phả khói. Giữa công viên có một điện thờ Kannon nhỏ xây để tưởng niệm nạn nhân trận phun trào, đứng từ đó nhìn ra bốn phía đều là đá và trời. Đường đi bộ trong công viên được làm tử tế, đi một vòng thong thả khoảng một tiếng.

Kinh nghiệm của mình: đừng coi Onioshidashi là điểm đến riêng mà hãy ghép nó vào chuyến di chuyển Karuizawa → Kusatsu. Xuống bus, gửi đồ ở quầy nếu được (hoặc gọn nhẹ ngay từ đầu), chơi 1–1,5 tiếng rồi bắt chuyến bus sau đi tiếp lên Kusatsu. Mùa cao điểm bus không quá dày chuyến, nên bạn nhớ chụp lại bảng giờ ở điểm dừng ngay khi xuống xe.

Yokokawa – đèo Usui: tuyến di sản cho người mê đường sắt và đi bộ

Đây là tuyến "ngách" nhất trong bốn hướng, nhưng với mình lại là tuyến có chiều sâu nhất. Ngày xưa, tuyến tàu Shinetsu vượt đèo Usui nối Yokokawa (Gunma) với Karuizawa là đoạn dốc khét tiếng, từng phải dùng hệ thống răng cưa kiểu Abt để leo. Khi Shinkansen đi Nagano khai trương năm 1997, đoạn đường sắt vượt đèo bị đóng — và để lại cả một "bảo tàng ngoài trời" cho đến hôm nay.

Điểm nhấn là Megane-bashi — cầu gạch đỏ bốn nhịp xây từ thời Minh Trị, bắc qua thung lũng, mùa thu lá đỏ ôm quanh chân cầu đẹp như tranh. Đường ray cũ giờ thành đường đi bộ (người ta gọi là Apt no Michi), bạn có thể đi xuyên qua các đường hầm gạch cũ, cứ vài trăm mét lại gặp một góc chụp ảnh không ai chen. Dưới chân đèo, cạnh ga Yokokawa, có Công viên Di sản Đường sắt Usui trưng bày đầu máy cũ — trẻ con và người mê tàu vào đây là quên giờ về.

Và đừng quên món ăn "đặc sản sân ga" nổi tiếng cả nước: kamameshi Toge no Kamameshi của Oginoya — cơm thập cẩm nấu trong niêu đất, sinh ra chính từ thời khách đi tàu phải chờ đầu máy nối thêm ở Yokokawa để leo đèo. Ăn niêu cơm nóng giữa tiết trời thu se lạnh, xong còn được mang cái niêu về làm kỷ niệm.

Cách đi: giữa Karuizawa và Yokokawa có bus của JR chạy qua đèo (chuyến không nhiều, nên kiểm tra giờ trước). Người khoẻ chân có thể đi bộ đường mòn cũ vượt đèo Usui từ phía Karuizawa xuống — mất nửa ngày, mùa lá đỏ thì tuyệt, nhưng nhớ xuất phát sớm vì trời núi tối nhanh. Từ Yokokawa có tàu địa phương JR về Takasaki, từ đó bắt Shinkansen về Tokyo — nghĩa là tuyến này ghép rất đẹp vào ngày cuối của hành trình, trên đường về.

Nagano và chùa Zenkoji — nối dài về hướng tây

Nếu bạn còn dư một ngày, hoặc đơn giản là muốn kết thúc chuyến đi bằng một nốt trầm tĩnh lặng, hãy lên Shinkansen đi tiếp về phía Nagano — từ Karuizawa chỉ khoảng nửa tiếng. Chùa Zenkoji là một trong những ngôi chùa quan trọng và lâu đời nhất Nhật Bản, có tượng Phật được coi là tượng Phật đầu tiên truyền vào Nhật, và đặc biệt không thuộc riêng tông phái nào — ai đến cũng được đón.

Trải nghiệm đáng nhớ nhất ở Zenkoji là o-kaidan meguri: đi xuống hành lang tối đen như mực dưới chính điện, lần tay theo tường tìm "chìa khoá thiên đường" gắn ngay dưới vị trí đặt tượng Phật. Nghe đơn giản mà đi trong bóng tối tuyệt đối vài phút, cảm giác lạ lắm — như được reset lại đầu óc sau mấy ngày di chuyển. Ngoài ra nếu ngủ đêm ở Nagano, bạn có thể dậy sớm dự lễ o-asaji buổi sáng, khi vị sư trụ trì đi qua hàng người quỳ hai bên và chạm tràng hạt lên đầu từng người.

Con phố Nakamise dẫn vào chùa mùa thu cũng rất dễ chịu: hàng quán bán oyaki (bánh nướng nhân rau củ đặc sản Nagano), soba, kem — vừa đi vừa ăn, hai bên là cây rẻ quạt vàng ruộm.