Mùa thu ăn gì ở Kamikochi: iwana nướng, soba mới và táo Nagano

Quanh cầu Kappa: ăn gì, ở đâu, vào giờ nào

Khu cầu Kappa và bến xe buýt là "phố ẩm thực" duy nhất của thung lũng, tập trung gần hết các lựa chọn ăn uống.

Nhà ăn kiểu shokudo. Quanh bến xe và chân cầu có vài nhà ăn phục vụ các món cơ bản: cà ri, mì soba/udon nóng, cơm thịt heo miso, cơm cá hồi. Đây là phương án nhanh, no và hợp lý nhất cho bữa trưa nếu bạn còn lịch đi bộ buổi chiều. Đặc điểm chung: cao điểm mùa thu rất đông từ khoảng 11h30 đến 13h, nên ăn sớm lúc 11h hoặc muộn sau 13h30 sẽ dễ thở hơn nhiều.

Cà ri bò và bánh táo ở khách sạn cổ. Kamikochi có vài khách sạn lâu đời mang phong vị nghỉ dưỡng núi kiểu cổ điển, trong đó khu lounge của khách sạn mái đỏ nổi tiếng nhất thung lũng phục vụ món cà ri bò đã thành huyền thoại — nước sốt nâu sẫm, ninh nhiều giờ, ăn cùng cơm và dưa muối. Suất ăn thuộc nhóm đắt nhất khu vực, thường vài nghìn yên, và mùa thu hay phải xếp hàng. Nhưng nếu bạn muốn một bữa "đáng nhớ" thay vì "ăn cho no", đây là lựa chọn. Món bánh táo kèm cà phê ở các lounge tương tự cũng rất đúng mùa, vì táo là đặc sản số một của Nagano.

Đồ ăn vặt cầm tay. Ba thứ nên thử: oyaki — bánh bột nướng hoặc hấp nhân rau nozawana, bí đỏ, đậu đỏ hoặc rau núi sansai, đặc sản trứ danh của Nagano; bánh nướng nhân sansai bán ở quầy nhỏ gần bến xe, ăn nóng rất hợp trời lạnh; và bánh mì, bánh ngọt từ tiệm bánh của các lodge, tiện mang theo làm bữa trưa dã ngoại. Sansai — các loại rau, mầm núi — vốn gắn với mùa xuân, nhưng ở dạng nhân bánh khô hoặc muối chua thì có quanh năm và là hương vị rất "vùng núi Shinshu".

Onigiri và bento mang theo. Trong thung lũng không có konbini. Nếu bạn định đi tuyến dài tới Tokusawa hay Yokoo, hãy mua sẵn cơm nắm, bánh mì ở Matsumoto hoặc tại quầy ở bến xe từ sáng sớm. Quy tắc bất di bất dịch: mang rác ra khỏi thung lũng, tuyệt đối không để thức ăn thừa ngoài đường mòn vì khu vực này có gấu và khỉ hoang.

Cà phê nhìn thẳng vào vách núi

Đây là phần mà mình nghĩ nhiều người bỏ lỡ. Kamikochi không phải nơi để đi thật nhanh; nửa tiếng ngồi yên với ly cà phê nhìn dãy Hotaka đôi khi đọng lại lâu hơn cả quãng đường 10 km.

Vài lựa chọn đáng cân nhắc: các quán cà phê thuộc lodge và khách sạn ngay hai đầu cầu Kappa, nơi có sân thượng hoặc cửa kính lớn hướng thẳng ra núi và sông Azusa; khu lounge của các khách sạn kiểu cổ nằm sâu hơn về phía trong thung lũng, ấm, yên và có lò sưởi; và các sơn quán dọc đường mòn, nơi cà phê phục vụ đơn giản nhưng khung cảnh thì miễn chê.

Vài kinh nghiệm nhỏ: ánh sáng đẹp nhất cho ảnh là buổi sáng sớm, khi mặt trời chưa lên khỏi vách núi và sương còn treo trên sông; nhưng để ngồi cà phê thoải mái thì khoảng 14h-15h là lý tưởng, lúc đoàn khách theo tour đã rút bớt. Nhiều nơi trong thung lũng đóng cửa khá sớm, tầm cuối chiều, vì chuyến buýt cuối rời Kamikochi trước khi trời tối hẳn — đừng để lỡ ly cà phê chỉ vì tính "để lát nữa". Sóng điện thoại trong thung lũng chập chờn tùy nhà mạng và vị trí, nên đừng phụ thuộc vào thanh toán bằng ứng dụng.

Soba mới Shinshu: món phải ăn khi xuống núi

Nagano là một trong những vùng soba danh tiếng nhất Nhật Bản, và mùa thu chính là lúc để ăn: shin-soba (新そば) — soba làm từ hạt kiều mạch vừa thu hoạch, thường lên thực đơn từ khoảng cuối tháng Mười trở đi. Sợi shin-soba xanh nhạt hơn, thơm mùi hạt rõ rệt, ăn lạnh kiểu zaru/mori là cách cảm nhận hương tốt nhất.

Vài khái niệm giúp bạn đọc thực đơn: nihachi là tỷ lệ 8 phần bột kiều mạch, 2 phần bột mì; juwari là soba nguyên chất 100% kiều mạch — thơm và dễ đứt sợi hơn, dân sành thường tìm loại này. Vùng Shinshu còn có kiểu chấm nước tương pha vừng óc chó (kurumi dare) béo bùi rất đáng thử, và ở nhiều quán, cuối bữa bạn sẽ được rót sobayu — nước luộc soba đục như sữa — để pha vào chén nước chấm còn lại uống nóng. Uống hết chén đó là cách "kết bài" đúng điệu.

Ăn ở đâu? Trong thung lũng có soba nhưng thường ở dạng mì nóng phục vụ khách đi núi. Muốn ăn tử tế, hãy để dành bụng cho lúc xuống: khu phố cổ quanh thành Matsumoto có nhiều quán soba lâu đời, và nếu bạn đi hướng Takayama thì vùng cao nguyên Kaida cũng là đất soba nổi tiếng. Lưu ý rất thực tế: nhiều quán soba ngon chỉ mở buổi trưa và đóng khi hết bột trong ngày, nên đừng tính ăn soba lúc 20h.

Táo Nagano: mua giống nào, mua lúc nào

Nagano là một trong những vùng trồng táo lớn nhất Nhật Bản, và tháng Mười đến tháng Mười Một là chính vụ. Vài giống bạn sẽ gặp ở quầy:

• Shinano Sweet — ngọt đậm, mọng nước, thường ra sớm khoảng tháng Chín đến tháng Mười.
• Akibae / Tsugaru — giòn, chua ngọt cân bằng, hợp ăn tươi.
• Shinano Gold — vỏ vàng, vị chua thanh sắc nét, thường rộ khoảng cuối tháng Mười trở đi, để được lâu nên rất hợp mang về.
• Sun Fuji — ngôi sao cuối vụ, thường từ tháng Mười Một, chín trên cây không bọc túi nên ngọt đậm, lõi trong (mật), là giống đáng mua nhất nếu bạn đi cuối mùa.

Ngoài táo tươi còn có nước táo ép nguyên chất đóng chai, mứt táo, bánh táo, giấm táo và rượu cider Nagano. Nước ép đóng chai là món quà an toàn nhất: nhẹ, không hỏng, và ngon hơn hẳn nước táo công nghiệp.

Sawando và đường về: điểm dừng mua đặc sản

Nếu bạn gửi xe hoặc đổi buýt ở Sawando, đừng vội lên xe chạy thẳng. Khu bãi đỗ và bến xe Sawando có các quầy bán đồ địa phương, tiệm nhỏ và nhà tắm onsen — tắm nước nóng sau một ngày đi bộ trong tiết trời se lạnh là kết thúc gần như hoàn hảo. Ở đây bạn thường tìm được táo theo mùa, rau muối, nấm khô, mứt và bánh kẹo đặc sản Shinshu.

Trên đường quốc lộ về Matsumoto còn có trạm dừng ven đường (michi-no-eki) bán nông sản của nông dân trong vùng — đây mới là chỗ mua rẻ và tươi nhất: táo bán theo túi, nấm rừng theo mùa, rau muối nozawana, mật ong, và các loại chế biến từ rau núi. Nếu còn thời gian, khu Azumino gần Matsumoto nổi tiếng với wasabi tươi trồng bằng nước ngầm — wasabi tươi nguyên củ, snack wasabi, kem wasabi đều là món quà lạ miệng.

Một vài thứ nên cân nhắc mua mang về: nước táo ép, oyaki đông lạnh hoặc hút chân không, soba khô loại tốt cùng gói tsuyu, miso Shinshu (vùng này là thủ phủ miso của Nhật), và rượu sake địa phương nếu hành lý cho phép. Ngược lại, những thứ không nên mua: đồ tươi dễ dập như nấm tươi hay táo quá chín nếu bạn còn hai ngày tàu xe, và bất cứ thứ gì cần bảo quản lạnh.

Một ngày ăn uống mẫu ở Kamikochi

• Sáng sớm: rời Sawando bằng chuyến buýt sớm, ăn nhẹ bằng onigiri mua từ tối hôm trước. Đến bến Kamikochi khi sương chưa tan.
• 7h–9h: đi bộ từ cầu Kappa dọc bờ sông tới Myojin, ngắm hồ, chụp ảnh lúc mặt nước còn phẳng.
• 9h30–10h30: iwana nướng muối bên bếp lò, kèm bát mì nóng. Đây là bữa "chính" của ngày, ăn sớm để tránh đông.
• Trưa: quay lại khu cầu Kappa, ăn nhẹ oyaki hoặc bánh nhân sansai, dạo bờ sông.
• 14h–15h: cà phê và bánh táo ở lounge nhìn ra dãy Hotaka. Ngồi lâu một chút.
• Chiều muộn: ra bến xe sớm hơn dự kiến (mùa cao điểm phải xếp hàng), xuống Sawando tắm onsen, ghé quầy đặc sản.
• Tối: về Matsumoto, ăn soba mới ở phố cổ nếu còn quán mở, hoặc để dành cho trưa hôm sau.

Những điều nên biết trước khi đi

Tiền mặt. Một số nơi trong thung lũng có nhận thẻ, nhưng các sơn quán nhỏ và quầy bán đồ ăn vặt thường ưu tiên tiền mặt. Rút sẵn ở Matsumoto trước khi lên núi.

Giờ giấc. Hàng quán mở theo nhịp của xe buýt, tức là đóng khá sớm vào cuối chiều. Bữa tối trong thung lũng gần như chỉ dành cho khách lưu trú tại các lodge.

Đặt chỗ. Nếu muốn ngủ lại một đêm để ngắm sương sớm — trải nghiệm đáng giá nhất ở Kamikochi — hãy đặt phòng lodge từ rất sớm, vì mùa lá vàng là cao điểm và số phòng có hạn.

Thời tiết và trang phục. Chênh lệch nhiệt độ trong ngày rất lớn. Mặc nhiều lớp, mang găng mỏng và mũ cho buổi sáng, cộng thêm áo mưa. Giày có độ bám tốt vì đường mòn ven sông có đoạn ẩm và trơn.

Nước và rác. Có điểm lấy nước suối trong thung lũng, mang theo bình giữ nhiệt là tiện nhất. Toàn bộ rác phải mang ra ngoài — đây là quy tắc bắt buộc, không phải khuyến khích.

Gấu và khỉ. Đừng ăn giữa đường mòn vắng, đừng để túi đồ ăn không trông coi, và tuyệt đối không cho động vật ăn. Nếu gặp khỉ, tránh nhìn thẳng vào mắt và đi tiếp bình thản.

Câu hỏi thường gặp

Mùa thu ở Kamikochi kéo dài đến khi nào? Khu vực thường mở đến khoảng giữa tháng Mười Một rồi đóng cửa qua mùa đông. Lá đẹp nhất thường rơi vào khoảng giữa tháng Mười đến đầu tháng Mười Một, nhưng thời điểm cụ thể thay đổi từng năm — bạn nên xem bản tin lá đỏ trên trang chính thức trước khi đặt vé và phòng.

Trong Kamikochi có cửa hàng tiện lợi không? Không. Chỉ có các quầy bán đồ ăn, nhà ăn và cửa hàng lưu niệm thuộc các lodge, khách sạn quanh bến xe và cầu Kappa, cùng vài sơn quán dọc đường mòn. Hãy mua sẵn đồ ăn nhẹ và nước từ dưới núi.

Đi từ cầu Kappa tới Myojin ăn cá mất bao lâu? Khoảng một giờ đi bộ mỗi chiều trên đường mòn khá bằng phẳng ven sông, tổng cộng cả đi cả về cùng thời gian ăn nghỉ nên tính khoảng ba tiếng. Đây là tuyến phù hợp cả với người ít đi bộ, chỉ cần giày thoải mái.

Có lựa chọn cho người ăn chay không? Có, nhưng hạn chế. Mì soba/udon, oyaki nhân rau, bánh mì từ tiệm bánh của lodge và các món cơm rau là những phương án khả dĩ. Lưu ý nước dùng ở Nhật thường có cá bào dashi; nếu bạn ăn chay nghiêm ngặt, tốt nhất nên chuẩn bị đồ mang theo.

Ăn uống ở Kamikochi có đắt không? Cao hơn dưới phố vì mọi nguyên liệu phải vận chuyển vào thung lũng. Món bình dân thường quanh mức một đến hai nghìn yên, còn bữa ở nhà hàng khách sạn có thể lên vài nghìn yên mỗi suất. Giá thay đổi theo mùa và theo năm, nên hãy xem thực đơn niêm yết tại chỗ.

Nên mua đặc sản ở đâu: trong thung lũng hay ở Sawando? Trong thung lũng phù hợp cho món quà nhỏ và bánh kẹo có bao bì đẹp. Còn muốn mua táo, nông sản và đồ chế biến với giá tốt, hãy để dành cho Sawando và các trạm dừng ven đường trên tuyến về Matsumoto.

Không có ô tô thì đi được không? Hoàn toàn được, và nhiều người còn thấy tiện hơn. Từ Matsumoto có tuyến tàu địa phương rồi nối xe buýt vào thung lũng, hoặc xe buýt thẳng theo mùa. Vì Kamikochi cấm xe cá nhân nên dù đi ô tô bạn cũng phải gửi xe ở Sawando hoặc Hirayu rồi chuyển buýt — lịch chạy và giá vé nên kiểm tra trên trang chính thức của hãng vận tải trước ngày đi.