Bản đồ săn ảnh mùa thu Nikko: đứng đâu, mấy giờ, nắng hướng nào

Đài ngắm cảnh Akechidaira: nhìn xuống Irohazaka từ trên cao

Irohazaka là con đèo 48 khúc cua nối Nikko với vùng hồ Chuzenji, mỗi khúc cua mang tên một chữ cái Nhật cổ. Mùa thu, cả sườn núi quanh đèo biến thành tấm thảm vàng cam đỏ — và chỗ ngắm trọn tấm thảm ấy là Akechidaira, trạm dừng nằm gần đỉnh tuyến đèo chiều lên.

Góc máy

Từ bãi đỗ Akechidaira có tuyến cáp treo ngắn (vé khứ hồi khoảng vài trăm đến hơn nghìn yên, bạn nên kiểm tra giá trên trang chính thức) đưa lên đài quan sát. Từ đây mở ra khung cảnh mà mình cho là "đắt" nhất Nikko: thác Kegon đổ trắng xóa giữa vách núi, mặt hồ Chuzenji lấp ló phía trên, núi Nantai sừng sững một bên — tất cả bọc trong biển lá đỏ. Ống kính góc rộng lấy toàn cảnh; nhưng đừng quên mang tele: một ống 70–200mm cho phép bạn "nén" riêng thác Kegon với vách đá lá đỏ thành một khung hình rất đồ sộ, hoặc quay ngược xuống thung lũng bắt những khúc cua Irohazaka uốn lượn giữa rừng thu với vệt xe chạy — góc này ít người khai thác vì đa số chỉ mải nhìn về phía thác.

Giờ vàng và hướng nắng

Từ đài quan sát, bạn nhìn chủ yếu về phía tây — nghĩa là buổi sáng mặt trời nằm sau lưng, cả thung lũng và thác Kegon được chiếu sáng thuận, màu lá lên đúng tông. Càng về chiều, cảnh càng ngược sáng và mù hơi nước, ảnh dễ bạc màu. Sáng sớm mùa thu, những hôm trời lạnh và ẩm, thung lũng phía dưới còn có thể phủ một lớp mây mỏng — nếu gặp cảnh "biển mây" ấy thì cứ chụp liên tục đi, không phải hôm nào cũng có.

Khung giờ ít người

Cáp treo thường mở từ khoảng đầu giờ sáng (nên kiểm tra giờ chạy theo mùa trên trang chính thức). Bí quyết quan trọng nhất ở đây không phải né người mà là né... tắc đường: cuối tuần cao điểm giữa tháng 10, Irohazaka có thể kẹt xe nhiều tiếng đồng hồ, xe buýt cũng chôn chân như xe riêng. Hãy đi ngày thường nếu có thể, và lên đèo trước 8 giờ sáng — vừa thoát tắc đường, vừa kịp ánh sáng đẹp nhất ở đài quan sát. Nếu bạn ngủ đêm trên khu hồ, hãy đi ngược: ghé Akechidaira vào buổi sáng trên đường xuống núi cũng rất tiện, vì trạm nằm trên tuyến đèo chiều lên — kiểm tra lại cách di chuyển của bạn cho khớp chiều đường một chiều.

Thác Kegon: cột nước gần trăm mét và chiếc cầu vồng buổi sáng

Kegon là một trong những thác nổi tiếng nhất Nhật Bản: nước từ hồ Chuzenji đổ thẳng xuống vách đá gần 100 mét, mùa thu được viền quanh bởi một vòng cung lá đỏ vàng đúng nghĩa tranh vẽ.

Góc máy

Có hai chỗ ngắm. Đài quan sát miễn phí phía trên cho góc nhìn ngang ngọn thác — đẹp, tiện, nhưng hơi xa. Đáng tiền hơn là thang máy xuyên lòng núi (vé khoảng vài trăm yên mỗi người) đưa bạn xuống đài quan sát dưới chân thác: từ đây cột nước hiện ra nguyên khối, cao vượt đầu, hơi nước táp vào mặt. Ở đài dưới, khung dọc gần như là bắt buộc để lấy trọn chiều cao thác cùng dải lá đỏ trên miệng vực. Nếu mang được chân máy nhỏ và filter ND, thử tốc độ chậm khoảng nửa giây để kéo nước thành dải lụa — nhưng đài quan sát mùa cao điểm khá chật, hãy quan sát xung quanh, đừng để chân máy chắn lối người khác, và tuân theo hướng dẫn tại chỗ nếu có biển hạn chế.

Giờ vàng và hướng nắng

Mặt thác Kegon hướng về phía đông, nên buổi sáng là thời điểm ăn tiền: nắng sớm rọi thẳng vào cột nước, và nếu trời trong, làn hơi nước dưới chân thác thường hiện cầu vồng — cảnh tượng mà buổi chiều gần như không có, vì từ giữa ngày trở đi lòng vực chìm dần vào bóng núi, ảnh sẽ xám và phẳng hơn nhiều. Mình từng đứng ở đài dưới lúc hơn 9 giờ sáng một ngày tháng 10, cầu vồng vắt ngang chân thác gần nửa tiếng — xung quanh ai cũng quên cả lạnh.

Khung giờ ít người

Thang máy mở từ khoảng 8–9 giờ sáng tùy mùa (nên xem trang chính thức trước khi đi). Hãy có mặt ngay khung giờ mở cửa: bạn vừa tránh được cảnh xếp hàng giữa trưa mùa cao điểm — có hôm chờ khá lâu — vừa đúng lúc ánh sáng và cầu vồng đẹp nhất. Một mũi tên trúng hai đích, đúng kiểu phần thưởng cho người dậy sớm.

Thác Ryuzu: "đầu rồng" và những cây phong chuyển màu sớm nhất

Ryuzu nghĩa là "đầu rồng": dòng nước trườn dài xuống triền dốc rồi tách đôi quanh một mỏm đá lớn ở chân thác, nhìn như hai râu rồng. Đây là nơi lá đổi màu sớm nhất Nikko — thường rực nhất từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 10, khi các nơi khác còn đang xanh.

Góc máy

Góc kinh điển nằm ở đài ngắm phía sau quán trà ngay chân thác: hai dòng nước trắng ôm lấy mỏm đá, hai bên bùng lên những tán phong đỏ thắm — một bố cục đối xứng gần như hoàn hảo, không cần nghĩ nhiều. Tiêu cự tầm trung là đủ; khép khẩu để nét sâu, hoặc chậm màn trập một chút cho nước mềm. Mẹo nhỏ mà ai đến rồi cũng mách nhau: vào quán trà gọi một ấm trà nóng hay bát dango, ngồi ở dãy bàn sát cửa kính — bạn được chụp "khung hình đầu rồng" ngay từ chỗ ngồi, ấm áp và không phải chen. Nếu còn thời gian, men theo đường mòn dọc suối lên phía thượng nguồn: đoạn thác trượt dài phía trên ít người hơn hẳn và có nhiều góc lá sà sát mặt nước rất đẹp.

Giờ vàng và hướng nắng

Thác nhìn về hướng đông nam, ra phía hồ Chuzenji, nên nắng buổi sáng rọi tương đối thuận vào mặt thác và các tán phong quanh chân thác — khoảng giữa buổi sáng là dễ chịu nhất, khi nắng đã vượt qua rặng núi phía đông. Buổi chiều ánh sáng dần xiên ngang rồi khuất, khu chân thác vào bóng râm sớm; lúc đó lại hợp chụp tốc độ chậm vì không còn vùng cháy sáng.

Khung giờ ít người

Ryuzu nằm ngay cạnh đường lớn, xe buýt tuyến hồ Chuzenji – Yumoto có bến ngay gần, nên khách ghé rải rác cả ngày nhưng ít khi "đặc kín" như Kegon. Dù vậy, mùa cao điểm đài ngắm nhỏ sau quán trà vẫn phải xếp hàng lần lượt vào giữa ngày. Trước 9 giờ sáng hoặc sau 15 giờ 30 là hai khung thoáng nhất. Trời lạnh đầu thu, hơi nước bốc trên mặt suối buổi sớm cũng là chất liệu ảnh mà giữa trưa không thể có.

Mặt hồ Chuzenji buổi sớm: phần thưởng cho người ngủ lại

Nếu Shinkyo là tấm bưu thiếp thì hồ Chuzenji buổi bình minh là bí mật được giữ kín — đơn giản vì đa số du khách không có mặt ở đó vào lúc ấy.

Góc máy

Hồ nằm ở độ cao trên nghìn mét, sáng sớm mùa thu trời rất lặng gió: mặt nước phẳng như gương, in bóng núi Nantai và rừng thu ven bờ. Vài góc đáng đi: khu bến thuyền gần phố onsen Chuzenji — những chiếc thuyền thiên nga và cầu gỗ làm tiền cảnh rất "ăn ảnh"; đoạn bờ hồ phía nam quanh các khu biệt thự đại sứ quán cũ (nay là công viên tưởng niệm), nơi bạn nhìn ngược về núi Nantai qua mặt nước; và nếu có xe, điểm ngắm trên đường đèo Hangetsu phía nam hồ cho góc nhìn từ trên cao xuống bán đảo nhỏ giữa hồ — một trong những khung cảnh mùa thu được chụp nhiều nhất vùng này. Ống góc rộng cho cảnh gương nước; tele để "nhặt" những mảng rừng đỏ soi bóng.

Giờ vàng và hướng nắng

Mặt trời mọc phía sau dãy núi đông nên nắng chạm mặt hồ khá muộn. Khoảng nửa tiếng quanh lúc mặt trời lên, trời chuyển từ xanh tím sang hồng cam — chụp silhouette núi Nantai in bóng nước lúc này rất đẹp. Khi nắng vượt núi, các triền rừng phía tây hồ được chiếu sáng trước; muốn núi Nantai "ăn nắng" trực diện thì phải chờ đến chiều, nhưng khi đó gió thường nổi, mặt gương tan mất. Những sáng trời lạnh sâu, sương bốc là là mặt nước — gặp cảnh đó thì mọi công dậy sớm đều được trả đủ.

Khung giờ ít người

Trước 7 giờ sáng, bờ hồ gần như là của riêng bạn và vài người câu cá. Đây là lý do lớn nhất để ngủ lại Chuzenji Onsen một đêm: khách đi trong ngày từ Tokyo sớm nhất cũng phải giữa buổi sáng mới lên tới hồ. Nhớ mặc thật ấm — sáng mùa thu trên này lạnh hơn Tokyo rất nhiều, có hôm gần chạm 0 độ, mang theo găng tay mỏng để còn bấm máy được.

Ghép lại thành một lịch trình săn ảnh

Nếu bạn ngủ đêm ở khu hồ, nhịp lý tưởng sẽ là: bình minh bên bờ Chuzenji, sau đó đi sớm sang Ryuzu lúc còn vắng, quay lại Kegon đúng giờ mở thang máy để săn cầu vồng, ghé Akechidaira cuối buổi sáng khi ánh sáng còn thuận, rồi xuôi đèo xuống núi và kết ngày bằng cầu Shinkyo trong nắng xiên chiều muộn, khi khách đoàn đã rút.

Nếu đi trong ngày từ Tokyo, hãy chấp nhận bỏ bình minh trên hồ: đi chuyến tàu sớm nhất có thể từ Asakusa (tuyến Tobu, khoảng hai tiếng tới Nikko), chụp Shinkyo trước khi phố đông, rồi bắt xe buýt lên hồ — cả chặng khoảng gần một tiếng nếu không tắc — và làm lần lượt Kegon, Ryuzu, Akechidaira trên đường về. Ngày thường tháng 10 vẫn đông, nhưng ở mức chịu được; cuối tuần cao điểm thì mình nói thật: hoặc đi thật sớm, hoặc đổi ngày.

Về đồ nghề, không cần mang cả tủ ống kính: một góc rộng, một tele tầm 70–200mm, filter ND nhỏ, chân máy gọn và pin dự phòng (trời lạnh pin tụt rất nhanh) là đủ cho toàn bộ năm điểm trong bài. Và một thứ không chụp được nhưng quyết định cả buổi: áo đủ ấm.

Câu hỏi thường gặp

Mùa lá đỏ Nikko đẹp nhất vào lúc nào?

Vùng núi cao quanh hồ Chuzenji, thác Ryuzu và Kegon thường đẹp nhất khoảng đầu đến giữa tháng 10; khu cầu Shinkyo và quần thể đền dưới thấp muộn hơn, khoảng cuối tháng 10 đến giữa tháng 11. Thời điểm chính xác đổi theo từng năm, bạn nên theo dõi báo cáo lá đỏ trên các trang du lịch Nhật trước chuyến đi khoảng một tuần.

Có cần thuê xe riêng để đi hết các điểm này không?

Không bắt buộc. Xe buýt Tobu chạy từ ga Nikko lên hồ Chuzenji và Yumoto có bến ngay gần cả năm điểm trong bài; các loại vé pass đi lại không giới hạn trong khu vực khá tiện, bạn kiểm tra loại vé và giá trên trang của Tobu. Mùa cao điểm, xe riêng chưa chắc nhanh hơn vì đèo Irohazaka kẹt xe rất nặng vào cuối tuần.

Đi trong ngày từ Tokyo có kịp chụp cả năm điểm không?

Kịp, nếu bạn xuất phát bằng chuyến tàu sớm và đi vào ngày thường. Nhưng bạn sẽ mất hai khung ảnh giá trị nhất là bình minh trên hồ và Kegon lúc vừa mở thang máy. Nếu ưu tiên ảnh, rất nên ngủ lại một đêm ở Chuzenji Onsen.

Các điểm này tốn phí bao nhiêu?

Ba điểm có phí: bước lên cầu Shinkyo, thang máy xuống chân thác Kegon và cáp treo Akechidaira — mỗi thứ khoảng vài trăm đến hơn nghìn yên. Đài ngắm Ryuzu (khu quán trà) và toàn bộ bờ hồ Chuzenji miễn phí. Mức phí có thể thay đổi, bạn nên xem trang chính thức của từng điểm trước khi đi.

Làm sao để ảnh không dính đông người vào mùa cao điểm?

Ba nguyên tắc mình luôn áp dụng ở Nikko: đến trước 8 giờ sáng hoặc sau 16 giờ; chọn ngày thường thay vì cuối tuần; và khi điểm chính quá đông thì dịch vài chục mét sang góc phụ — bờ sông dưới cầu Shinkyo, đường mòn phía trên thác Ryuzu — nơi 90% du khách không bước tới. Kiên nhẫn chờ vài phút giữa các đợt khách đoàn cũng thường cho bạn một khoảng trống bất ngờ.