Nikko mùa thu: yuba đủ kiểu, soba vụ mới và quán ngon từ phố đền tới ven hồ

Manju nướng và góc đồ ngọt phố đền

Cái thú của Nikko mùa lạnh là vừa đi bộ vừa cầm một chiếc bánh nóng. Khu phố dẫn lên đền có vài tiệm bánh kẹo tuổi đời tính bằng thế kỷ, và mùa thu là lúc tủ bánh của họ đổi sang tông hạt dẻ, khoai, đậu đỏ — nhìn thôi đã thấy ấm.

Yuzawaya – tiệm manju hơn hai thế kỷ

Yuzawaya là tiệm bánh lâu đời bậc nhất Nikko, được cho là mở từ đầu những năm 1800. Món làm nên tên tuổi là sake manju — bánh bao ngọt vỏ lên men từ men rượu, thoảng mùi thơm rất riêng, nhân đậu đỏ mịn. Tiệm có góc ngồi uống trà ăn bánh tại chỗ; mùa lạnh thường có thêm mấy món ấm bụng như manju nướng thơm lừng hay chè đậu đỏ nóng, tuỳ thời điểm nên bạn cứ hỏi trực tiếp. Bánh mua lẻ chỉ vài trăm yên, hộp làm quà tầm trên dưới nghìn yên.

Age-yuba manju – chiếc bánh đáng để đi lệch đường

Nếu lịch trình của bạn có ghé khu suối nước nóng Kinugawa (thuộc Nikko, cách trung tâm chừng 30–40 phút tàu Tobu), hãy tìm tiệm Sakaeya ngay trước ga Kinugawa-Onsen. Đặc sản của họ là age-yuba manju: bánh manju bọc lớp yuba rồi chiên nóng, rắc chút muối — ngoài giòn mặn nhẹ, trong ngọt mềm, tương phản đến mức ăn một chiếc khoảng 300 yên xong kiểu gì cũng muốn quay lại xếp hàng mua thêm. Với mình đây là món ăn vặt đáng nhớ nhất cả vùng Nikko.

Yokan – món quà thu đúng nghĩa

Ít người biết Nikko còn là "thủ phủ" yokan — thạch đậu đỏ — nhờ nguồn nước ngon. Gần cầu Shinkyo có mấy tiệm yokan gia truyền như Kihei no Yokan Honpo hay Mitsuyama Yokan Honpo, làm số lượng ít mỗi ngày, có hôm quá trưa đã hết hàng. Mùa thu bạn nhớ hỏi kuri yokan — bản có hạt dẻ nguyên hạt bên trong, ngọt thanh chứ không gắt, giá một thanh từ vài trăm tới hơn nghìn yên tuỳ cỡ. Mua về pha ấm trà xanh ăn cùng thì đúng bài.

Hạt dẻ và nấm rừng – vị của núi tháng 10

Sang thu, thực đơn ở Nikko bắt đầu xuất hiện hai chữ khiến mình luôn dừng lại: kuri (hạt dẻ) và kinoko (nấm). Hạt dẻ vào cơm — kuri gohan dẻo thơm, thường nằm trong set định thực của các quán và bữa tối ryokan; hạt dẻ vào bánh — mont blanc và bánh ngọt hạt dẻ theo mùa ở các quán cà phê, trong đó Nikko Coffee, quán cải tạo từ nhà cổ gần khu phố chính, là chỗ đáng ghé nghỉ chân với bánh và cà phê tầm trên dưới nghìn yên (menu theo mùa nên có gì ngon hôm đó thì gọi nấy).

Nấm rừng thì hiện diện kín đáo hơn nhưng ở khắp nơi: bát canh miso nấm nghi ngút bên set cơm trưa, soba và udon nấm, tempura maitake cánh dày giòn rụm. Lên vùng Okunikko — quanh đồng cỏ Senjogahara và suối nước nóng Yumoto — các trạm nghỉ như Sanbonmatsu Chaya thường có món nóng kiểu canh nấm, oden cho khách đi bộ đường dài; còn nếu bạn ngủ lại ryokan ở Yumoto Onsen mùa thu, khả năng cao bữa tối sẽ có nồi lẩu nấm địa phương kèm cá suối nướng — kiểu bữa ăn mà ngoài trời 5 độ, trong phòng tatami ấm sực, ăn xong chỉ muốn ngâm onsen rồi lăn ra ngủ.

Ven hồ Chuzenji – ăn gì giữa vùng lá đỏ đẹp nhất

Hồ Chuzenji nằm ở độ cao hơn 1.200 mét, nên lá ở đây đổi màu sớm hơn dưới thị trấn — đỉnh điểm thường vào giữa đến cuối tháng 10, khi khu đền phía dưới còn đang xanh vàng lẫn lộn. Từ ga Nikko, bạn bắt xe buýt Tobu lên hồ qua cung đường đèo Irohazaka, bình thường chạy khoảng 50 phút nhưng mùa cao điểm có thể lâu hơn nhiều vì tắc đường — kinh nghiệm là đi chuyến sớm nhất có thể.

Himemasu nướng muối bên hồ

Đặc sản riêng có của hồ Chuzenji là himemasu — cá hồi kokanee sống trong hồ, thịt hồng nhạt, béo thanh. Mùa thu, quanh khu bến thuyền và gần thác Kegon có những quán nhỏ nướng nguyên con cá xiên que trên than, rắc muối hột. Cầm xiên cá nóng, đứng ăn cạnh mặt hồ lộng gió với rừng lá đỏ sau lưng — trải nghiệm vài trăm yên mà mình thấy đáng hơn nhiều bữa tiền triệu. Một số quán ăn quanh đó cũng có set cơm himemasu nướng tầm 1.500–2.000 yên.

Coffee House Yukon – đĩa cà ri "trăm năm"

Nằm ven hồ, thuộc hệ thống của khách sạn Kanaya lừng danh, Coffee House Yukon nổi tiếng với món cà ri nấu theo công thức được tìm lại từ sổ tay đầu bếp cả trăm năm trước. Cà ri đậm, sánh, ăn trong căn nhà gỗ nhìn thẳng ra mặt hồ — một suất tầm 1.500–2.500 yên. Quán thường nghỉ mùa đông và giờ mở cửa thay đổi theo mùa, bạn nhớ kiểm tra trước trên trang chính thức kẻo lên đến nơi lại đóng cửa.

Vài lựa chọn khác quanh hồ

Muốn đổi vị Âu có Chez Hoshino — nhà hàng Pháp nhỏ dùng nguyên liệu địa phương, bữa trưa tầm 2.000–3.000 yên, không gian ấm cúng hợp ngày lạnh. Các quán shokudo gần thác Kegon thì có yuba soba, yuba udon nóng khoảng 1.000–1.500 yên, tiện làm bữa trưa nhanh giữa lịch trình ngắm cảnh. Còn nếu muốn "chơi sang" một bữa, lounge của The Ritz-Carlton Nikko ngay ven hồ có trà chiều và đồ uống nhìn ra mặt nước — giá dĩ nhiên ở một hạng khác và gần như chắc chắn phải đặt trước.

Gợi ý một ngày ăn từ phố đền lên hồ

Nếu chỉ có một ngày, mình sẽ sắp thế này: sáng sớm đến Nikko, làm chiếc manju nóng và cốc cà phê rồi vào thăm đền trước 9 giờ cho vắng. Trưa quay ra ăn course yuba (đã đặt trước) hoặc một suất soba vụ mới. Đầu giờ chiều bắt xe buýt lên hồ Chuzenji, ăn vặt xiên himemasu nướng, ngồi cà phê ven hồ ngắm lá. Chiều muộn xuống lại thị trấn — và đây là lưu ý quan trọng: quán xá Nikko đóng cửa rất sớm, nhiều nơi nghỉ từ 3–5 giờ chiều, buổi tối lựa chọn khá ít. Nếu ngủ lại, tốt nhất đặt luôn bữa tối ở ryokan; còn nếu về Tokyo trong ngày thì cứ ăn no từ chiều cho chắc.

Vài kinh nghiệm xương máu mùa lá đỏ

• Cao điểm lá đỏ (khoảng giữa tháng 10 đến giữa tháng 11) cuối tuần cực kỳ đông. Quán nổi tiếng có thể xếp hàng từ trước 11 giờ trưa — hãy ăn trưa thật sớm hoặc lệch hẳn sang sau 1 rưỡi chiều.
• Kha khá quán nhỏ và quầy ven đường chỉ nhận tiền mặt, bạn nên thủ sẵn vài nghìn yên lẻ.
• Nhiều quán có ngày nghỉ cố định trong tuần, hay rơi vào thứ Ba hoặc thứ Tư; lịch nghỉ mùa cao điểm cũng hay thay đổi, nên cứ kiểm tra Google Maps hoặc trang chính thức ngay trước hôm đi.
• Đường Irohazaka lên hồ tắc nặng vào giữa buổi: lên hồ buổi sáng, xuống núi đầu giờ chiều là công thức đỡ khổ nhất.
• Yuba khô là món quà rất đáng mua: nhẹ, để được lâu, về nhà thả vào canh miso hay nồi lẩu là có ngay chút Nikko trên bàn ăn.

Câu hỏi thường gặp

Yuba Nikko khác gì yuba Kyoto?

Khác từ cách viết đến cách làm: Kyoto vớt một lớp váng mỏng, thanh nhã; Nikko gập đôi lớp váng khi vớt nên miếng yuba dày, dẻo và đậm vị đậu nành hơn hẳn. Nếu bạn từng thấy yuba Kyoto "nhạt", rất nên cho yuba Nikko một cơ hội — cảm giác ăn khác nhau rõ rệt.

Không đủ ngân sách ăn course, có cách nào thử yuba rẻ không?

Có nhiều: yuba ramen ở quán bình dân như Hippari Dako tầm 1.000 yên, yuba croquette hay set sashimi yuba nhỏ vài trăm yên ở các quầy dọc phố lên đền, hoặc mua yuba tươi đóng hộp về khách sạn ăn với xì dầu. Course 4.000–6.000 yên đáng tiền thật, nhưng không phải cách duy nhất.

Soba vụ mới có từ khi nào và làm sao nhận biết?

Shin-soba thường xuất hiện từ khoảng cuối tháng 10 và rộ nhất trong tháng 11. Cứ tìm biển 新そば treo trước quán; sợi mì vụ mới thoảng ánh xanh và thơm mùi kiều mạch rõ hơn hẳn. Trùng dịp có lễ hội soba giữa tháng 11 ở công viên Daiya River thì càng nên ghé.

Một ngày ăn uống ở Nikko tốn khoảng bao nhiêu?

Ăn kiểu tiết kiệm — soba, ramen, ăn vặt ven đường — bạn có thể gói gọn trong khoảng 2.500–3.500 yên cả ngày. Thêm một bữa course yuba tử tế thì tổng rơi vào tầm 6.000–8.000 yên. Đây chỉ là mức tham khảo, mùa cao điểm giá cả và tình trạng chỗ ngồi đều nên xác nhận trước.

Lên hồ Chuzenji mùa thu cần lưu ý gì về chuyện ăn?

Trên hồ quán ít hơn và đóng cửa sớm hơn dưới thị trấn, một số nơi nghỉ hẳn khi vào mùa lạnh. Đỉnh lá đỏ trên hồ rơi vào giữa đến cuối tháng 10, sớm hơn khu đền, và đường đèo rất tắc — nên lên sớm, ăn trưa trên hồ trước 12 giờ rồi thong thả xuống núi, đừng để đói bụng lúc 3 giờ chiều trên hồ vì lúc đó lựa chọn còn lại không nhiều đâu.