Hệ thống tàu Nhật phức tạp nhưng cực kỳ có quy luật. Hướng dẫn từ mua vé đến lên tàu đúng chỗ cho người mới.
1) Máy bán vé tự động (券売機): có chế độ tiếng Anh ở mọi ga lớn. Chọn giá trên bản đồ treo phía trên máy. 2) Midori-no-madoguchi (quầy vé JR, dải xanh): mua vé Shinkansen, Limited Express, đặt chỗ. 3) App SmartEX: đặt Tokaido/Sanyo Shinkansen online bằng credit card nước ngoài. 4) Mua tại combini (7-Eleven, Family Mart) cho một số vé đặc biệt.
Mua Suica (JR East) / Pasmo (tư nhân Tokyo) / ICOCA (JR West) tại máy bán vé. ¥500 deposit + nạp tiền. Tap vào ga đi (piiii) → tap ra ga đến (piii) — tiền tự trừ. Dùng được: tàu JR + tư nhân + metro + bus + combini + vending machine ở 98% Nhật Bản.
Bảng hiển thị (発車標): tên tàu, loại (Local/Rapid/Express/Shinkansen), giờ khởi hành, ga đến, platform. Platform thường chia thành nhóm toa (1-4, 5-8) — xếp hàng ĐÚNG vạch được sơn trên sân ga tương ứng với toa bạn mua. Nhân viên ga dùng còi để báo tàu sắp vào.
Vạch sơn màu cam/xanh trên sân ga = nơi đứng chờ. Xếp thành 2-3 hàng dọc theo vạch, KHÔNG đứng sát mép. Khi tàu dừng, ĐỢI người xuống xong mới lên. Đây là quy tắc bất thành văn — vi phạm sẽ bị nhìn kỳ lạ.
Giữ im lặng — không nói to, không gọi điện thoại (chế độ im lặng chuông). Không ăn uống trên Metro/tàu thường (Shinkansen và Limited Express OK — có bán bento tại ga). Hành lý to đặt trên giá hoặc giữa chân. Đeo tai nghe nếu nghe nhạc. Đeo khẩu trang khi ốm (rất phổ biến ở Nhật).
